ماجرای تراکم فروشی های شهرداری تهران زیر ذره بین وزارت راه و شهرسازی
مسکن گزین: نشست شورایعالی شهرسازی و معماری در رابطه با بازسازی ساختمان های لطمه دیده تهران امروز در حالی برگزار شد که مواردی با اختلاف جدی همراه بود.
به گزارش مسکن گزین به نقل از خبر آنلاین، نشست شورای عالی شهرسازی و معماری امروز (دوشنبه، دوم شهریور) در رابطه با بازسازی ساختمان های صدمه دیده تهران همراه با عرضه گزارشهای آماری از وضعیت صدمه ها در جنگ ۱۲ روزه، در ساختمان وزارت راه و شهرسازی انجام شد.
غلامرضا کاظمیان، معاون وزیر راه و شهرسازی با اشاره به بررسی اجرای مصوبات ۷۱۲ و ۷۱۶ کمیسیون ماده ۵ تهران برای بازسازی ساختمان های صدمه دیده در جنگ ۱۲ روزه، اعلام نمود: این مصوبات برای ساختمان هایی بود که در جریان جنگ بطور کامل صدمه دیده یا تخریب شده بودند و تسهیلات و مشوق هایی برای آنها درنظر گرفته شد.
وی افزود: به علت عرضه نشدن اطلاعات مستند و کامل از طرف شهرداری تهران، هنوز امکان ارزیابی دقیق عملکرد شهرداری و میزان انطباق آن با مصوبات وجود ندارد.
دبیر شورای عالی شهرسازی و معماری اظهار داشت: ابهامات اجرای این مصوبات در دو سطح مطرح است؛ نخست در رابطه با حدود ۱۱۳ پلاکی که در جنگ ۱۲ روزه صدمه دیده اند و دوم در رابطه با سایر پلاک ها و ساختمان هایی که از تسهیلات و تراکم تشویقی مصوبات بهره برده اند.
کاظمیان اضافه کرد: برای ۱۱۳ پلاک صدمه دیده، در صورت امکانپذیر نبودن استفاده از ۵۰ درصد تراکم تشویقی در خود پلاک، انتقال این ظرفیت به ساختمان ها یا پلاک های دیگر پیش بینی شده بود.
وی خاطرنشان کرد: مقرر شده در جلسه هفته بعد کمیسیون ماده ۵، شهرداری تهران گزارش دقیق عملکرد خود در اجرای مصوبات ۷۱۲ و ۷۱۶ را همراه با تحلیل، ارزیابی و صدمه شناسی عرضه کند تا در رابطه با ابهامات موجود و نحوه ادامه اجرای مصوبات تصمیم گیری شود.
کاظمیان در رابطه با اختلاف نظر شورای عالی شهرسازی و شهرداری تهران بر سر ادامه اجرای این مصوبات اظهار داشت: شهرداری با عنایت به استمرار شرایط ناشی از جنگ، خواهان ادامه اجرای مصوبات است، اما شورای عالی اعتقاد دارد مصوبات ۷۱۲ و ۷۱۶ مختص جنگ ۱۲ روزه بوده و برای خسارات ناشی از جنگ تحمیلی سوم در صورت نیاز باید مصوبه جدیدی تهیه شود.
وی تاکید کرد: تصمیم نهائی در رابطه با استمرار یا توقف اجرای این مصوبات در کمیسیون ماده ۵ و بعد از بررسی نقاط قوت و ضعف اجرای آنها اتخاذ خواهد شد.
ماجرا چیست؟ مصوبه ۷۱۲ کمیسیون ماده ۵ بعد از جنگ ۱۲ روزه برای مساعدت با بازسازی ساختمان های صدمه دیده تصویب گردید. برمبنای توضیحاتی که در این نشست عرضه شد، ساختمان ها در چهار رده قرار گرفتند. رده های یک و دو شامل ساختمان هایی بود که خسارت هایی مانند شکستن پنجره یا تخریب جداکننده ها داشتند و سازه آنها صدمه جدی ندیده بود. رده های سه و چهار به ساختمان هایی مربوط می شد که احتیاج به پایدارسازی اساسی داشتند یا باید تخریب و از نو ساخته می شدند.
برای ساختمان های رده سه و چهار حداکثر ۵۰ درصد تراکم تشویقی درنظر گرفته شد. قرار بود این امتیاز به تأمین هزینه بازسازی کمک نماید. اگر امکان استفاده از تمام این تراکم در همان ملک وجود نداشت حق ایجادشده می توانست به پلاک دیگری منتقل شود. بدین سان پای پلاک های «مقصد» به بازسازی ساختمان های جنگ زده باز شد.
اطلاعات عرضه شده در جلسه نشان می داد معلوم نیست تمام تراکم های منتقل شده به پلاک های مقصد در مقابل کدام ساختمان های صدمه دیده داده شده اند. اعضا می گفتند باید برای هر پلاک مقصد معلوم باشد یک یا دو طبقه اضافه ای که گرفته در مقابل کدام پلاک جنگ زده بوده است. بدون این اطلاعات نمی توان محاسبه کرد چه میزان از حق پیش بینی شده در مصوبه مصرف شده و چه میزان باقیمانده است.
برپایه گزارشی که در جلسه بررسی گردید، اطلاعات ۸۹ پلاک را دربر می گرفت. برمبنای اعداد طرح شده در پنج مورد حقوق تشویقی به پلاک دیگری منتقل شده بود و در ۱۴ مورد تراکم اضافه روی همان ملک صدمه دیده اعمال شده بود. از میان ۸۹ پرونده ۲۹ مورد در محدوده تعیین شده مصوبه قرار داشتند. در رابطه با ۴۸ پرونده گفته شد میزان تراکم اختصاص یافته بالاتر از سقف ۵۰ درصد بوده و حدود ۱۲ پرونده هم کمتر از این مقدار تراکم گرفته اند. در بین نمونه های طرح شده حتی از پلاکی نام برده شد که رقم مازاد آن حدود ۲۷۴ درصد اعلام گردید.
ضرورت بازسازی مورد اختلاف نیست این اعداد موجب شد اعضا در رابطه با اجرای مصوبه توضیح بیشتری بخواهند. کسی اصل کمک به مردم یا لزوم بازسازی را زیر سؤال نبرد. اختلاف بر سر این بود که مصوبه ای با سقف مشخص چطور اجرا شده و چرا در قسمتی از پرونده های بررسی شده اعداد از سقف تعیین شده بالاتر رفته است.
ابهام دیگر تعداد پلاک های مقصد بود. در جلسه گفته شد موارد گوناگونی وجود دارد که با استناد به مصوبه ۷۱۲ یک یا دو طبقه اضافه گرفته اند اما مشخص نیست این تراکم به ازای کدام ساختمان صدمه دیده داده شده است. در چنین شرایطی حتی پاسخ به یک سؤال ساده دشوار می شود: ظرفیت تراکم تشویقی جنگ چه زمانی تمام می شود؟
اگر میزان کل حق ایجادشده مشخص نباشد و نتوان تراکم مصرف شده را به پلاک های صدمه دیده وصل کرد امکان کنترل ادامه کار هم محدود می شود. اعضا از شهرداری خواستند تعداد پلاک های دریافت کننده تراکم محل آنها میزان تراکم هر پلاک و ارتباط هر مقصد با ساختمان مبدأ را اعلام نماید.
پرسش بعدی در رابطه با محل مصرف این منابع بود. مصوبه برای بازسازی ساختمان های دارای صدمه سنگین تدوین شده بود اما شهرداری در جریان جنگ هزینه های دیگری هم پرداخت کرده است. اسکان مردم در هتل تأمین خانه استیجاری پرداخت اجاره کمک به خانواده ها و بخشش عوارض ساختمانی قسمتی از این هزینه هاست. در جلسه پرسیده شد آیا پول حاصل از تراکم های تشویقی برای این موارد هم هزینه شده است یا منابع دیگری برای آنها وجود داشته است.
آسیب به ۵۱ هزار واحد مسکونی شهرداری در پاسخ ابعاد خدمات انجام شده را شرح داد. طبق گزارش عرضه شده بالاتر از ۵۱ هزار واحد مسکونی در تهران صدمه دیده اند که بیشتر آنها در رده های یک و دو قرار داشته اند. حدود ۱۱ هزار نفر در ۴۶ هتل اسکان داده شدند و برای حدود چهار هزار خانواده هم تأمین مسکن و پرداخت هزینه اجاره انجام شد. اجاره ماهانه برخی واحدها ۲۰ تا ۳۵ میلیون تومان اعلام گردید و برای بعضی خانواده ها پرداخت اجاره تا زمان آماده شدن ساختمان و حداکثر ۲۴ ماه ادامه می یابد.
معاون شهرسازی شهرداری تهران اظهار داشت که آخرین نفر از حدود ۱۱ هزار شهروندی که در هتل ها اسکان یافته بودند چهارشنبه هفته قبل از هتل خارج شده و دیگر کسی از صدمه دیدگان در هتل نمانده است. شهرداری همینطور عوارض بازسازی ساختمان های صدمه دیده را دریافت نکرده و در هر منطقه ستادی برای پیگیری بازسازی تشکیل داده است.
اعضایی که در رابطه با مصوبه سؤال داشتند تاکید کردند این خدمات ارتباطی با لزوم نظارت بر تراکم های واگذارشده ندارد. بگفته آنها میتوان عملکرد نیروهای شهرداری در ایام جنگ را قابل دفاع دانست و هم زمان در رابطه با روش اجرای مصوبه ۷۱۲ توضیح خواست. بحث بر سر این نبود که شهرداری چرا به مردم کمک کرده است. بحث بر سر این بود که برای پرداخت هزینه این کمک ها چه میزان از حقوق توسعه شهر واگذار شده است.
نگرانی مهم تر به اثر این تصمیم بر تهران برمی گشت. اگر هر پلاک مقصد یک یا دو طبقه اضافه بگیرد مساله فقط درآمدی که از این طبقات به دست می آید نیست. هر طبقه اضافه به مفهوم واحدهای بیشتر و جمعیت بیشتر است. این جمعیت به آب برق خیابان پارکینگ مدرسه حمل و نقل عمومی فضای سبز و خدمات شهری نیاز دارد. محله ای که برای جمعیت مشخصی شکل گرفته با هر بارگذاری اضافه قسمتی از ظرفیت باقیمانده خویش را مصرف می کند.
یکی از حاضران با همین استدلال گفت نباید همه کمبودها را از زمین و ساختمان تأمین کرد. اگر قرار باشد هزینه های ناشی از جنگ با افزایش ساخت وساز جبران شود باید اثر آن بر کیفیت زندگی در تهران هم محاسبه شود. بازسازی ساختمان جنگ زده نباید به ایجاد فشار تازه بر محله ای دیگر منجر شود.
این نگرانی در رابطه با پلاک های مقصد بیشتر بود. وقتی تعداد این پلاک ها و پراکندگی آنها مشخص نباشد ارزیابی اثر مجموع ساخت وسازهای اضافه هم امکان ندارد. امکان دارد یک یا دو طبقه روی یک ساختمان به تنهایی تغییر بزرگی به نظر نرسد اما اگر این امتیاز در تعداد زیادی از پلاک های شهر تکرار شود نتیجه دیگری خواهد داشت. جمع این تصمیم های موردی می تواند جمعیت و ساخت وساز بیشتری را به محله هایی تحمیل کند که شبکه معابر تأسیسات و خدمات آنها برای چنین افزایشی آماده نیست.
اعضای شورای عالی همینطور در رابطه با ادامه زمانی مصوبه سؤال داشتند. مصوبه برای پاسخ به خسارت های جنگ ۱۲ روزه تصویب شده بود اما حالا بحث خسارت های دوره بعدی جنگ هم مطرح است. اگر قرار باشد همان سازوکار برای دوره های بعد ادامه پیدا کند باید معلوم شود مصوبه قبلی تا چه زمانی اعتبار دارد و چه میزان از ظرفیت آن باقیمانده است.
پیشنهاد شد اگر خدمات و خسارت های جدید مقرر است بوسیله تراکم تأمین شود مبحث باردیگر به تصویب برسد. در مصوبه جدید باید تعداد ساختمان های مشمول سقف تراکم نحوه انتخاب پلاک مقصد منابع قابل تأمین محل هزینه کرد و زمان پایان استفاده از این امتیاز مشخص باشد.
نمایندگان شهرداری همینطور گفتند که اگر در اجرای مصوبه احتیاج به اصلاح وجود داشته باشد این کار صورت خواهد گرفت اما روند بازسازی نمی تواند متوقف بماند. ساختمان های مسکونی و همینطور بعضی از ساختمان های اداری انتظامی و نظامی صدمه دیده اند و برای بازسازی آنها باید تکلیف ضوابط مشخص شود.
مسئله اصلی: روش تأمین هزینه تعدادی از اعضای شورای تأکید داشتند برای هر ساختمان صدمه دیده باید میزان حق تراکم ایجادشده معلوم باشد. اگر این حق به ملک دیگری منتقل شده پلاک مقصد باید مشخص شود. میزان تراکم استفاده شده و ارزش اقتصادی آن هم باید در دسترس باشد. در کنار آن باید اعلام گردد منابع حاصل از این امتیاز کجا هزینه شده است.
مساله بازسازی خانه های صدمه دیده نیست. این ساختمان ها باید ساخته شوند و خانواده ها باید به خانه های خود برگردند. مساله روشی است که برای تأمین هزینه انتخاب شده است. تهران برای ساخت وساز بیشتر ظرفیت نامحدود ندارد. هر طبقه ای که امروز به عنوان امتیاز داده می شود فردا قسمتی از جمعیت و نیازهای شهر را زیاد می کند. اگر تعداد این طبقات سقف آنها و محل بارگذاری شان روشن نباشد هزینه بازسازی جنگ می تواند سال ها بعد در شلوغی محله ها فشار بر زیرساخت ها و کاهش کیفیت زندگی در تهران دیده شود.
در جمع بندی جلسه پیشنهاد شد گزارش کامل اجرای مصوبه و صدمه شناسی آن تهیه شود و پیشنهادهای اصلاحی در اولین جلسه آینده کمیسیون ماده ۵ مطرح شود. تاکید اعضا بر این بود که قبل از ادامه کار باید میزان تراکم واگذارشده پلاک های مبدأ و مقصد و مواردی که از سقف تعیین شده عبور کرده اند بصورت روشن اعلام گردد.
یکی از نکات طرح شده تفاوت ابعاد خسارت در دو دوره جنگ بود. گفته شد سازوکاری که برای جبران خسارت حدود ۱۱۲ ساختمان طراحی شده امکان دارد زمانی که تعداد ساختمان های مشمول به حدود هزار مورد می رسد دیگر پاسخ مناسبی نباشد. افزایش تعداد پرونده ها فقط حجم کار را بیشتر نمی کند بلکه اثر شهرسازی تصمیم را هم تغییر می دهد. امتیازی که برای ۱۱۲ پلاک اثر محدودی بر تهران دارد اگر برای حدود هزار پلاک تکرار شود می تواند بارگذاری قابل توجهی در شهر ایجاد نماید.
به همین دلیل پیشنهاد شد اصل حق صدمه دیدگان برای جبران خسارت حفظ شود اما شیوه استفاده از تراکم تشویقی متناسب با تعداد جدید ساختمان ها باردیگر بررسی شود. در جلسه گفته شد تفاوت میان جنگ ۱۲ روزه و جنگ رمضان نباید به تفاوت در حق شهروندان صدمه دیده منجر شود اما امکان دارد شیوه جبران خسارت در این دو دوره یکسان نباشد.
با این وجود نظر دیگری در جلسه این بود که مصوبه ۷۱۲ را نمی توان بعد از اجرای قسمتی از آن کنسل کرد یا مصوبه دیگری را بسادگی جایگزین آن کرد. بر طبق این دیدگاه مصوبه می تواند استمرار داشته باشد اما دستورالعمل های اجرائی آن باید بازبینی شود. در این بازبینی باید سقف استفاده از تراکم نحوه انتقال آن به پلاک مقصد و امکان رصد میزان امتیاز مصرف شده روشن شود.
همینطور از شهرداری خواسته شد گزارش شفاف اجرای مصوبه را ارائه نماید. تاکید شد بررسی جزییات اجرای مصوبه و انتقاد از موارد احتمالی انحراف به مفهوم نادیده گرفتن عملکرد مدیریت شهری در بازسازی نیست. آن چه حالا باید تعیین تکلیف شود فاصله میان متن مصوبه و شیوه اجرای آن است.
عاقبت قرار شد گزارش کامل و صدمه شناسی اجرای مصوبه تهیه شود و پیشنهادهای اصلاحی در اولین جلسه کمیسیون ماده ۵ عرضه شود. بدین سان بحث بر سر توقف بازسازی یا گرفتن حق صدمه دیدگان نیست. مساله این است که با افزایش تعداد ساختمان های مشمول از حدود ۱۱۲ مورد به نزدیک هزار مورد آیا تهران همچنان می تواند هزینه بازسازی را با همان شیوه قبلی و از محل افزایش تراکم تأمین کند یا باید روش دیگری برای ادامه کار درنظر گرفت.
این مطلب را می پسندید؟
(0)
(0)
تازه ترین مطالب مرتبط
کامنتهای کاربران مسکن گزین در مورد این مطلب